Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009




Скачать 458.97 Kb.
НазваниеАзақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009
страница1/3
Дата конвертации15.05.2013
Размер458.97 Kb.
ТипДокументы
  1   2   3
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі


С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті


Филология, журналистика және өнер факультеті


Қазақ тілі кафедрасы


ҚАЗАҚ ТІЛІ

пәнінен практикалық сабақтарға арналған

әдістемелік нұсқау


Павлодар

Кереку

2009


УДК 821. 512.122 (07)

ББК 81.2 каз- 9

Қ 17


С.Торайғыров атындағы ПМУ-дың қазақ тілі кафедрасының оқу-әдістемелік кеңесі басуға ұсынған


Рецензент:

А.Ф.Зейнулина филология ғылымдарының кандидаты, доцент


Құрастырушылар: А. И. Құрманова, С. Қ. Бердібаев,

Г. Қ. Қасымова


М44 Қазақ тілі : практикалық сабақтарға арналған

әдістемелік нұсқау. – Павлодар : Кереку, 2009. – 34 б.


«Қазақ тілі» пәні бойынша әдістемелік нұсқау күндізгі оқу бөлімінің барлық мамандықтарының студенттеріне ұсынылады. Әдістемелік нұсқауда мәтіндер үлгілері, сұхбат тақырыптары және сөздік берілген.


УДК 821. 512.122 (07)

ББК 81. 2 каз- 9


© А.И.Құрманова, С.Қ.Бердібаев, Г.Қ.Қасымова, 2009

© С.Торайғыров атындағы ПМУ, 2009


Кіріспе


Қазақ тілі – Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі. Қазақ тілін жақсы меңгерсеңіз жалпы билингвалдық мәдениетіңіз кеңейеді.

Бүгінгі заман талабына лайықты білімді, жан-жақты жетілген, мемлекеттік тілді жетік меңгерген болашақ мамандар бізге өте қажет. Сондықтанда қазіргі заманның мамандарын кәсіби дайындауда мемлекеттік тілде оқытып, үйретудің маңызы зор.

Қазақ тілін тәжірибелік тұрғыдан меңгеру – бүгінгі күннің басты талабы.

Практикалық қазақ тілі пәнін оқитын студенттерге оқытудың мақсаты мен міндеттері:

– белгілі тақырыптар көлемінде сөйлесу, әңгімелеу және мазмұндау дағдыларын қалыптастыру;

– өз бетімен оқуға, конспектілеуге үйрету;

– сөздікпен берілген мәтіндерді, әдебиетті аудара білу машығын қалыптастыру;

– белгілі тақырыптар бойынша сұхбаттаса білу, сұрақтар құрып, дұрыс жауап беруге үйрету;

– берілген тақырыптарда әңгімелесе білуге дағдыландыру.

Белгілі мақсаттарға жету үшін алғашқы сабақтан бастап, өздігінен жұмыс істей білу дағдысын жүйелі және мақсатты түрде дамыту міндетті болып табылады.

Берілген әдістемелік нұсқаудағы тіл ұстартуға арналған мәтіндер қазақ тілі арқылы қазақ халықының әдебиеті, мәдениеті және эстетикалық талғамы жөнінде тағылым беруді мақсат етеді.

1 Мәдениет және өнер


Театр. Қазақ театрының қайнар бастауы деп тұрмыстық әртүрлі сауық-жиындарды, мейрампаз, әзілқойлардың түрлі ойындарын, яғни халық творчествосын айту керек.

Сахна шымылдығын алғаш рет М. Эуезовтың «Еңлік-Кебек» трагедиясымен 1926 жылы ашкан қазақ театры бұл күнде ұлттық театр өнерінің қара шаңырағына айналды. Қазақстан қазірде театры көп республикалардың бірі. Бір ғана Алматыда Абай атындағы мемлекеттік опера және балет, Академиялық қазақ және орыс драма театрлары, ұйғыр, корей музыкалы-комедия театрлары, жасөспірімдер театры, қуыршақ театры бар, ал облыс орталықтарының барлығында қазак, орыс драма театрлары, Теміртау қаласында неміс драма театры бар. Қазақ театр ұжымы шетелдерде өнер керсетіп, даңқын асыруда.

Музыка. Қазақ халкы өлеңдері мен күйлері арқылы ұлттық музыка өнерінің озық дәстүрлерін ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп келеді. Орындаушылық өнердің дәстүрлі түрі — домбыраның, қобыздың сүйемелдеуімен жеке ән айту, немесе аспапта ойнайтын шығарма-ларды, күйлерді жеке орындау болды. Орындаушылық музыка өнері Құрманғазы Сағырбаевтың, Дәулеткерей Шығайұлының, Тәттімбет Қазанғаповтың шығармаларында ең биік шыңына жетті.

Қазақ халқының әншілік өнерінің алтын қорына әрі акын, әрі композитор Біржан сал Қожағұлұлы, Ақан сері Қорамсаұлының шығармалары енді.

Қазір республикада Абай атындағы мемлекеттік опера және балет театры, Мемлекеттік филармония, Мемлекеттік ұлт аспаптар оркестрі, Қазақтың хор капелласы жұмыс істейді.

Кино. Қазір Қазақстанда 11277 киноқондырғы бар. Күн сайын 1,5 миллион көрермен кино көреді. Қалалар мен ірі аудан орталықтарында кең экранды, кең форматты және көп залды кинотеатрлар бар. 1938 жылы қазақ көркем киносының алғашқы туындысы «Амангелді» фильмі экранға шықты. «Қазақфильм» киностудиясының үздік фильмдерінің қатарында: «Абай әндері» (1945), «Жамбыл» (1952), «Шоқан Уәлиханов» (1957), «Қыз Жібек» (1970), «Атаманның ақыры» (1970), «Нан дәмі» (1979), «Бөтен Ак және Шұбар» (1986) және т. б.


Тапсырмалар:

1. Мәнерлеп оқып, мәтіндерге сұрақтар қойып, сұрақтарға толық жауап берiңiз, мазмұнын айтыңыздар

2. Сөздер мен сөз тіркестерін құрастырып, аударыңыз

3. Бірінші және екінші сөйлемді сөз құрамына талдаңыз.

4. Сөйлемнен туынды зат есiмдерді табыңыз.


1.2 Театр тақырыбына пікір алысыңыздар

Театр Театр

Что вы советуете посмотреть в Театрдан нені көруге театре? кеңес берер едіңіз?

У нас в городе много театров. Біздің қалада театр көп.

Какой именно вас интересует? Қайсысына барғыңыз

келеді?

Меня интересует ... Мені ...

  • драматический — драма

  • оперный — опера

  • кукольный театр — қуыршақ театрлары

қызықтырады

В Алмате есть ... Алматыда ...

  • Казахский академический театр — М.О. Әуезов атындағы

драмы им. М. О. Ауэзова академиялык қазақ драма

театры

— Русский академический театр — М. Ю. Лермонтов

драмы им. М. Ю. Лермонтова атындағы академиялық

орыс драма театры

— Академический театр оперы — Абай атындағы

и балета им. Абая академиялық опера және

балет театры

— Театр юного зрителя — Жасөспірімдер театры


— Уйгурский и Корейский музы­каль- — Корей және Ұйғыр

но-драматические театры музыкалы-драма

театрлары

— Театр кукол — Қуыршақ театры бар ...


  • Пойдемте в ... театр — ...театрына барайық

  • Какой \ (-ая) спектакль — Онда қандай спектакль (балет, опера) там идет? (балет, опера)

жүріп жатыр?


Я люблю ... Мен ...

— балет — балетті

— оперу — операны

— оперетту — опереттаны

— комедию — комедияны ұнатамын


В Казахском драматическом теа­тре Қазак драма театрында

идет трагедия М. Ауэзова «Карагоз» М. Әуезовтың «Қаракөз»

атты трагедиясы жүріп

жатыр

В театре им. Лермонтова идет М. Лермонтов атындағы

спектакль «Авантюристка» по театрда Радзинскийдің

пьесе Радзинского «Авантюристка» атты

пьесасы жүріп жатыр


В театре оперы и балета сегодня Опера және балет театрын-

будет рок-опера «Брат мой, Маугли» да Серкебаевтың «Маугли,

Серкебаева менің бауырым» атты рок-

операсы бүгін жүреді

Когда начало (конец) ...

  • спектакля — спектакль

  • оперы — опера

  • балета? — балет қашан басталады?




  • Ровно в 19 часов 30 минут Кешкі сағат жеті жарымда

Мне три билета в партер Маған партерге үш билет

берсеңіз

В партер все билеты проданы Партерге билеттер сатылып

кетті

Тогда я возьму ... Онда мен ...

— на балкон — балконға

— в ложу — ложаға алайын


Поторопимся, скоро начало Тезірек, басталатын уақыты

таяп қалды

Где гардероб? Киім ілгіш қай жақта?

Где можно взять ... — бағдарламаны

  • программу — дүрбіні қайдан алсақ

  • бинокль? екең?

Покажите, пожалуйста, наши Орнымызды көрсетіп

места жіберіңізші

Ваши места в ... ряду ... Орындарыңыз ...

— партера — партердің

— амфитеатра — амфитеатрдың

  • ложи — ложаның

  • балкона — балконның ...қатарында

Кто ... Кім ...

  • играет главную роль — басты рольді ойнайды

  • режиссер-постановщик — қоюшы-режиссері

  • художник — суретшісі

  • композитор — композиторы

  • автор пьесы? — пьесаның авторы?

Антракт продлится долго? Үзіліс ұзақ бола ма?

Нет, недолго Жоқ, онша ұзақ емес

Как пройти в буфет? Буфет қай жерде?

Буфет на 3-м этаже Буфет 3-қабатта

Вам понравился спектакль? Спектакль сізге ұнады ма?

Мне понравилась (-ось,-ся, -ись)... Маған ...

— игра актера (актрисы) — актердін (актрисаның)

ойыны

— режиссерское решение — кейбір көріністердің

некоторых сцен режиссерлік шешімі

  • весь состав исполнителей — орындаушылардың

барлығы да

  • декорации, художественное — декорациясы, суретпен

оформ­ление көркемделуі

— музыкальное оформление — музыкамен безендірілуі

  • оригинальная трактовка об­разов — образдарды түсіндіру-

дегі тосын шешімдері

— удачно использованные — халықтық би элемент-

эле­менты народного танца терін оңтайлы

пайдалануы ұнады

Спектакль (опера, балет) доста­вил Маған спектакль (опера,

мне большое наслаждение балет) үлкен ләззат

берді


1.3 Концерт тақырыбына пікір алысыңыздар.


Концерт Концерт


Вы любите музыку? Сіз музыканы ұнатасыз ба?

Да, люблю Иә, ұнатамын

Какая музыка вам больше Қандай музыка сізге

всего нравится? көбірек ұнайды?

Мне нравится ... Маған ...

— классическая — классикалык,

  • симфоническая — симфониялық

  • инструментальная — аспапты

  • легкая — жеңіл

  • рок — рок

  • джазовая музыка — джаз музыкасы ұнайды


Вы играете на каком-нибудь Сіз бір аспапта ойнай

инструменте? аласыз ба?

Да, я играю на ... Иә, мен ...

  • домбре —домбыра

  • пианино — пианино

  • гитаре — гитара

  • флейте — флейта

— кобызе — қобыз тарта аламын

Вы музыкант? Сіз музыкантсыз ба?

Я —... Мен —...

  • искусствовед — өнертанушымын

— музыкант — музыкантпын

— музыковед — музыкатанушымын


Мне хотелось бы побывать концерте ... Менің ...

— классической музыки — классикалық

  • камерной музыки — камералык

— вокальной музыки — вокалды музыканың

концертінде болғым

келеді


Где я могу послушать этот кон­церт? Бұл концертті қай

жерден тыңдауға

болады?

Вы можете послушать этот кон­церт ... Бұл концертті ...

—в филармонии — филармониядан

—и консерватории — консерваториядан

—в концертном зале — концерт залынан

—во Дворце культуры — Мәдениет сарайынан

тыңдай аласыз

Концерт будет передан по ... Концерт

  • телевидению — телевизиядан

— радио — радиодан беріледі

Не хотите ли пойти на концерт? Концертке барғыңыз

келмей ме?


Хотелось бы побывать на кон­цертах Құрманғазы атындағы

оркестра народных инс­трументов халық аспаптар

им. Курмангазы оркестірінің концертін

көрсем деп едім

Есть ли у вас джазовые группы? Сіздерде джаз топтары

бар ма?

Да, есть. Иә, бар.

Это — «Бумеранг», «Медео», «Арай» Олар «Бумеранг»,

«Медеу», «Арай»

Назовите исполнителей современной Қазіргі музыкалық

музыки шығырмалардың

орындаушыларын

атаңызшы


1.4 Кино тақырыбына пікір алысыңыздар.


Кино Кино


Я хочу пойти в кино Киноға барғым келеді

Какой фильм идет сегодня? Бүгін қандай фильм

бар?

В каком кинотеатре идет этот фильм? Мынау фильм қай

кинотеатрда

жүріп жатыр?

Этот фильм идет в кинотеатре ... Бұл фильм ...

  • «Арман» — «Арман»

  • «Астана» — «Астана»

  • «Казахстан» — «Қазақстан»

— «Алатау» — «Алатау»

кинотеатрында

жүріп жатыр

Как пройти (проехать) к этому кинотеатру? Ол кинотеатрға қалай

баруға болады?

Я хочу посмотреть Менің ...

— кинокомедию — кинокомедия

  • мюзикл — мюзикл

— детектив — детектив көргім

келеді

Этот фильм ... Бұл — ...

— цветной — түрлі-түсті

— широкоформатный — кең форматты

— стереоскопический? — стерео фильм бе?

Этот фильм получил премию на Бұл фильм ...

  • Международном кинофестивале в ... — Каннда

  • Каннах — Венецияда

  • Венеции — Ташкентте

  • Ташкенте — Мәскеуде өткен

— Москве халықаралық кинофес-

тивальда жүлде алған

Есть билеты на этот фильм? Бұл фильмге билет

бар ма?

Мне, пожалуйста, два билета ... Маған ...

  • на вечерний сеанс — кешке

  • на завтра — ертеңге

— на следующий сеанс — келесі сеанска екі

билет берсеңіз

Кто играет в этом фильме? Бұл фильмде кімдер

ойнайды?

Кто ... Фильмнің ...

  • режиссер — режиссері

  • сценарист — сценарий авторы

  • оператор — операторы

  • композитор фильма? — композиторы кім?


Кто поставил фильм? Фильмді қойған кім?

Вам понравился этот фильм? Сізге бұл фильм ұнады

ма?

Да, фильм очень ... Иә, фильм өте ...

  • интересный — қызықты

  • хороший — жақсы

  • захватывающий — тартымды екен


1.5 Мұражайлар, көрмелер тақырыбына пікір алысыңыздар.


Музеи. Выставки Мұражайлар. Көрмелер


Я хотел (-а) бы посмотреть Мен қала мұражайларын

му­зеи города көргім келеді

Какие музеи есть в городе? Қалада қандай мұражайлар

бар?

В городе есть ... Қалада ...

  • Центральный государственный — Қазақстанның

музей Казахстана Орталық мемлекеттік

мұражайы

— музей искусств — өнер мұражайы

— музей истории — тарих мұражайы

— литературно-мемориальный — М.Әуезовтың әдеби-

дом-музей М. Ауэзова мемориалдық мұражай үйі

— музей книги — кітап мұражайы

— музей медицины — медицина мұражайы

  • музей народных музыкальных — халық музыкалық

инструментов аспаптар мұражайы бар

Я хочу посетить ... Мен ...

  • дом-музей С. Муканова — С.Мұқановтың мұражай-

үйіне барсам деп едім

Где находится музей? Мұражай қай жерде?

Какие выставки сейчас открыты? Қазір қандай көрмелер ашық?

В какие дни (часы) работает этот музей? Бұл мұражай қай күндері

(сағатта) жұмыс істейді?

Музей работает ежедневно Мұражай күн сайын

с 11 до 19 часов сағат 11- ден кешкі 7-ге

дейін істейді

Сколько стоит входной билет? Билеті қанша тұрады?

Мне (нам) нужен экскурсовод, Бізге ...

говорящий ... — орысша

  • по-русски — қазақша сөйлейтін

  • по-казахски экскурсовод керек

Можно фотографировать экспо­наты? Экспонаттарды суретке

түсіруге бола ма?

Есть ли у вас картины ... Сіздерде …

  • Абильхана Кастеева — Әбілхан Кастеевтің

— Евгения Сидоркина — Евгений Сидоркиннің

  • Сахи Романова — Сахи Романовтың

  • Канафии Тельжанова? — Канафия Телжановтың

картиналары бар ма?

Меня интересует (-ют) ... Мен ...

— живопись — кескіндеме өнерін

  • скульптура — мүсін өнерін

  • исторические памятники — тарихи ескерткіштерді

көргім келіп еді

Из каких разделов состоит Мұражай экспозициясының

экс­позиция музея? қандай бөлімдері бар?


Мне нравится эта (этот) ... Маған мынау ...

  • картина — картина

  • скульптура — мүсін

  • сюжет — сюжет

  • композиция — композиция ұнайды


Это оригинал или копия? Бұл түпнұсқа ма, әлде

көшірме ме?

Это подлинник Бұл түпнұсқа

Чья это работа? Бұл кімнің туындысы?

Когда жил этот художник? Бұл суретші қай кезде өмір

сүрген?

Где можно купить ... Мұражайдың

— путеводитель по музею — ақпарат – кітапшасын

  • каталог выставки — көрменің каталогін

— репродукции картин? — суреттердің көшірмесін

қайдан алуға болады?

  1   2   3

Добавить документ в свой блог или на сайт

Похожие:

Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconСкери кәсіби қазақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009
С. Торайғыров атындағы Павлодар мемелекеттік университетінің филология, журналистика және өнер факультетінің оқу әдістемелік кеңесі...
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconАҒылшын тілі заң және тарих (саясаттану, мәдениеттану) факультеті студенттеріне арналған әдістемелік нұсқау Павлодар
«Ағылшын тілі» пәні бойынша жаттығуларды жасауға нұсқаулар берілген, практикалық жаттығулардың мақсаттары көрсетілген
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconПавлодар Кереку 2010 Т. Х. Сматаев ДӘСТҮр дәріс қазақ тілі пәнінен студенттерге арналған оқу құралы
С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің филология, журналистика және өнер факультетінің
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconШет тілдері практикалық курсы кафедрасы АҒылшын тілі «География» мамандығы бойынша студенттердің практикалық сабағына арналған әдістемелік құрал Павлодар
«География» мамандығы бойынша студенттердің практикалық сабағына арналған әдістемелік құрал
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconПавлодар мемлекеттік университеті Филология, журналистика және өнер факультеті Қазақ тілі кафедрасы Қазақ тілі Бақылау жұмысына әдістемелік нұсқау
Бұл басылым «Қазақ тілі» пәні бойынша өтетін бақылау жұмысына әдістемелік нұсқау ретінде ұсынылады. Жұмыстың мақсаты, орындалуы және...
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconМәшһүртану ғылыми-практикалық орталығы А.Қ. Тұрышев МӘШҺҮр-жүсіп шығармалары тілінің Әдеби тілге қатысы оқу әдістемелік құралы 1 Бөлім Павлодар Кереку 2009
Баспаға Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университетінің жанындағы «Білім» тобындағы мамандықтар бойынша оқу-әдістемелік...
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconК кездесетін әдіс амалдарды үйрету тәсілі «Аспапта орындау» мамандығы бойынша күндіз және сырттай оқитын тәлімгерлердің жеке сабақтарына арналған әдістемелік нұсқау Павлодар
А28 Домбыра аспабында сирек кездесетін әдіс амалдарды үйрету тәсілі жеке сабақтарына арналған әдістемелік нұсқау / құрастырушы Ажіғалиева...
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconМӘдениетаралық коммуникация теориясы мен практикасы Аударма ісі мамандықтарының студенттеріне арналған оқу-әдістемелік құралы Павлодар Кереку 2009
Баспаға С. Торайғыров атындағы пму-дың филология, журналистика және өнер факультетінің оқу-әдістемелік кенесімен ұсыналды
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconПавлодар Кереку 2008
С. Торайғыров атындағы пму-дің қазақ тілі кафедрасының оқу-әдістемелік кеңесімен ұсынылды
Азақ тілі пәнінен практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау Павлодар Кереку 2009 iconИп №6 умс при Казгма от 14 июня 2007 г
Практикалық (семинарлық, зертханалық) сабақтарға арналған әдістемелік ұсыныс (tbl)
Разместите кнопку на своём сайте:
Библиотека


База данных защищена авторским правом ©kk.docdat.com 2013
обратиться к администрации
Библиотека
Главная страница