Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген




Скачать 146.27 Kb.
НазваниеҚарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген
Дата конвертации20.08.2013
Размер146.27 Kb.
ТипДокументы
Ф КГМУ 4/3 – 04/01

ИП №6 УМС при КазГМА

от 14 иння 2007 г.


Қарағанды мемлекеттік медицина университеті

Қазақстан тарихы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасы


ДӘРІС




Тақырыбы: Соғыстан кейінгі жылдардардағы Қазақстан (1946—1953 жж)

Пәні: Қазақстан тарихы

Мамандығы: 051302 - Стоматология

Курс: 1

Ұзақтығы: 50 минут


Қарағанды 2010 ж



Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген
Хаттама №____ «____»_______ 2010ж.

Кафедра меңгерушісі: О.К.Никитина



  • Тақырыбы: Соғыстан кейінгі жылдардардағы Қазақстан (1946—1953 жж)

  • Мақсаты: Республикадағы әлеуметтік – экономикалық және қоғамдық – саяси ахуалдың мәнін ашу. Экономиканы бейбіт өмірге лайық қайта құру. Саяси репресияның жалғасуы. Е. Бекмаханов ісі. Соғыстан кейінгі ғылым мен мәдениеттің далеу деңгейін көрсету.



  • Дәріс жоспары:



  1. Республиканың әлеуметтік – экономикалық және қоғамдық - саяси ахуалы

  2. Экономиканы бейбіт өмірге лайықтап қайта құру.

  3. Қазақстанда саяси репрессияның жалғасуы


    • Дәріс тезистері:


Соғыс аякталысымен экономиканың бір орталыққа бағындырылу ғана тиімді деген сенім орнакты. Соғыс пен жеңіске нек арта отырып, таңдап алатын даму үлгісінің дүрыстығы ретінде, сталиндік партия-мемлекеттік насихаты директивалақ-тарату жүйесінің әр жақты екендіг жайлы ойды бүқараның санасына күштеп кіргізді. Тетенше жағдайсыз шынында өзінің мобилизацияланған жағдайында жүмыс істеуге қабілет мүмкіндігін жоғалата бастағаны айқын бола бастады. Сондықтан соғыстан кейінгі алғашқы жылдардың өзінде ешқандай негізсіз тенденциялар айқын көріне бастауы кездейсақ емес.

Олардың қимылдары соғыс пен апаттың зардабын үлғайтып 1946 ж. ауылшаруашылығының осы жылдың көктем мен жазында құлдарауына әкелді. 1891 және 1921 жылдарға қарағанда соғыстан кейін тым күшті қауіпті күрғақшылық Молдавия, Украина, Орта қаратопырақты территорияларынан көп білініп, ол теменгі Паволжье, Приморск аймағын және еліміздің басқа аудандарын қамтыды. Егістік алқаптар-дың 4,3 млн. га ауданы қуаншылыққа ұшырады. Жүздеген мың гектар жерге егілген түқым астықтың орнын толтыра алмады. Еліміздегі орта-ша астық түсімі 4 ц/ға-нан зорға асты (Қазақстан бойынша - 5 ц/ға). Астықтың жалпы түсімі-соғысқа дейінгі деңгейге қарағанда орта қара-топырақты облыстар және Паволжьеде небәрі 17,9 %, Укранина және Солтүстік Кавказда - 30,6 %, Сібір мен Қиыр Шығыс аудандары - 54,1 % (Қазақстанда 97 % сәттілеу болды). Түтас еліміз бойынша соғыс-қа дейінгі деңгейдің 36,9 % шамасында енім жиналды. Молдавия, Укра-ина және басқа аудандарды аштық жайлады. Адамдар өздерін және ба-лаларын аштықтан сақтап қалу үшін, «Нәубет жылындай» (1923-1933 жж.) егістік алқабынан бір уыс астық, бірнеше масақ үзіп алып, не-месе бір-екі картоп түйірлерін жасырып алып шығуға тырысты.

Мемлекет қиын-кыстау жағдаймен санаспай қоғам қамбаларында-ғы ең соңғы бидайға дейін сыпырып әкететінің білетін кейбір колхоздар міндетте тапсырыстық есебін айырмай жатып еңбек күн есебін борыш -етінде және қоғамдық асханаларға астықпен бере бастады.

Мемлекеттің жазалау акциясы езін кеп күттірмеді. Бүқаралық жазалау тәжірбиесінен (1932-1933 жж. ашаршынықта, шаруаларды «бес ма-сақ жөнінде» қозғалған іс арқылы айыптаған) қорытынды шығара келе, алдын-ала санкция қарқынын өрістетті. 1946 жылдын екінші жартысын-да (ашаршылық каупі белгілі болғанда) СССР Министрлер Советі және ВКП(б) ОК «Астақты сақтау, саудаға салуға жол бермеу, талан-тараж және бүлінуден сақтауды қамтамасыз ету шаралары туралы» (27 мау-сым) және «Мемлекеттік астықты сақтауды қамтамасыз ету туралы» (25 қазан) қаулыларын қабылдады. 1946 ж. күзінде астық үрлағаны үглін елімізде 55369 адам айыпталды, сонымен бірге 1932 ж. 7 тамызда заң бойынша 1146 адам сотталған, оның ішінен 37-сі ату жазасына кесілген.

Астық дайындаудан мемлекеттік тапсырысты орындамағаны және «қылмысқа босандық жасағаны» үшін көптеген колхоз басқармалары жауапқа тартылды. 1946 жылдың екінші жартырында астық дайындау барысында Қазақстанда 317 ауыл артельдері басқармасының председа-тельдері, ауыл совет және колхоз активтерінен 308 адам түтқындалып, колхоз шаруалығын мүшкілдік пен кедейшілікке әкеп соқты.

Ауыл шаруашылығының дағдарысына карамай, мемлекет колхоз өнімінін бірқатар бөлігін иелігінен шығаруды жалғастыра берді. 1946 ж. астық дайын даушылардың міндеті тапсырыстың үлес салмағының жал-пы түсіміне карағанда 51,5 %-ды күрады. Астық шықпай қалған облыс-тардың шығынын еліміздің басқа аудандарының астық дайындау көле-мін үлғайту арқылы орнын толтырып отырды. Қазақстанда өнімнің тү-сімділігі ең жақсы болмады, астыктың жалпы түсімінің 56 пайызын (%) мемлекет алып отырды.

1946 ж. желтоқсанында СССР Министрлер Советі «Егістік аудан-дарды үлғайту және дәнді дақылдардың түсімділігі, әсіресе СССР-дің шығыс аудандарында жаздық бидайды жоғарлату жөнінде» каулы қа-былдады. Қауылға сәйкес 1947 ж. егістік аудандарды 10 млн. га кеңейту жоспарланды. 1947-1949жж. Қазақстанда, Сібірде, Оңтүстік Оралда егістік көлемін 6,5 млн. га дейін өсіру міндеттелді. Астық өндіруді үл-ғайту бағдарламасының шеңберінде 1946 жылмен салыстырғанда Қа-зақстанда 1950 ж. егістік алкабы 1 млн. 173 мьщ гектарға кебейтілді. Тек қана осы себептен дәнді дақалдардың жалпы түсімін анағүрым көбейтудің сәті түсті.

Соғыстан кейінгі бірінші бесжылдықтың (1946-1950 жж.) жылдарында Қазакстанда жылдык орташа астық түсімі статистика бойынша 1913 жылғы керсеткішке (5,6 ц/га) тең болған. Астықтың салық төлемінің жылдық орта келемі, 1928 жылға қарағанда төмендеген. Мемлекеттің сатып алуы (жылдық орта есебімен) 1941 жылдан кеп азайған. Советтер елінде жиырмасыншы жылдардың арасында үстемшілік қүрған қатаң екімшілік-басқару жүйесі, 30-40-50-ші жылдардын шегінде Қазақстанға да жетті. Елімізде Й. В. Сталинге табынушылық қалыптасты. Қо-ғамдық өмірді демократиялау жолында аса маңызды кезең Л. П. Берия-ның қылмыстық әрекетіні әшкерлеу болды. Біздің еліміздегі тарихтың ең кемескі беті, И. В. Сталиннің өлімімен және Л. П. Берияның биліктен аластатылуымен аяқталды.

Республикамыздың малшаруашылығы ауыр жағдайға тірелді. 1951 ж. жоғы 4,5 млн. ірі кара бас, (1928 ж. — 6,5 млн.) 1,5 млн. жылқы (3,5 млн.), 127 мың түйе (1 млн.) саналды. Тек қойдың есебімен биология-лық кебею арқылы 1951 ж. 1928 ж. деңгейге әрең жетті.

Соғыстан кейінгі бесжылдықты салмақтай келе, бүл кезенде (1946-1950 жж.) дамудың, өркендеу керсеткішінің болашақ ауыл шаруашылығының дамуына себебін тигізгенін байқатады. Дегенмен бүкіл оқулықтар мен хрестоматияларда көптеген айтулы тарихи деректерді бүрмалау, көленкелеп көрсету орын алған.

Женіспен аяқталған соғыстан кейінгі бесжылдықтың керсеткіштеріне айтканда ауыл еңбекшілерінің қайыршылық пен аштықтағы азапты еңбегін балалар мен әйелдердің еңбегін қатыгездікпен пайдалануды, қалыпты өмір сүру жағдайлары жасалынбаған, халықтың әл-аукатының шамадан тыс темендеуін, қүл етіп пайдаланған ГУЛАГтағы миллиондаған түтқын еңбегін ескермей болмайды.

Сондықтан, соғыстан кейінгі қайта ерлеу және экономиканы дамыту жүйелі басқарудан ғана емес, бұқара халықтың уакытпен санаспай ерекше күш-куатпен еңбек етуі нәтижесінде қалыптасқан деуге болады.

Халыктык емір сүру денгейгі ЖЭС (жаңа экономикалық саясат) кезеңімен салыстырғанда, соғыстан кейін, карточка жүйесінің жойылуы-на, акша реформасының (1947 ж.) жүргізілуіне қарамастан осы уақыт-тарда темендей берді. Сонымен бірге, карточканың жойылуы мен ақша реформасы 1940 ж. қарағанда жекелеген бағалардың деңгейін үш есеге кетеріп жіберді. 1950 ж. жүмысшы және қызметкерлердің еңбек акыларының көлемі соғысқа дейінгіден екі есеге асып түсті, яғни 1948-1954 ж. бағаның құлдырауы жалпы деңгейін 22 есеге төмендетті, бұл 1940 ж. деңгейге де жете алмады. Атап айтқанда, 1940 ж. бағаның на-рық керсеткішінен 1928 ж. деңгей 6,4 есеге артык болды. Сол сияқты, бұл жылдары еңбек ақыда осы жүйемен өсті, яғни соғысқа дейінгі он екі жылда халықтың түтынушылык қабілеті жоғарлай қоймады.

1948-1954 жж. бағаның төмендеуінен халықтың әжептәуір көлемің ақшалай заттарын жинап алуға, әрі ықтиярсыз мемлекет заемдар және еңбек акыларын төмендету түрлері жүргізілді. Осыған орай, сол уақыт-тарда дүкендер әр түрлі тағамдарға сықиып турса да, на мен қантқа тап-шылық болды, өйткені 1950 ж. Қазақстан халқының орташа еңбек ақы-сы, бар жоғы 62 сомды құрады.

Ауыл тұрғындары қатты кедейленді. Олардың еңбек ақысының кө-лемі колхоз пайдасының шамасымен тағайындалып отырды. Ауыл шаруашылық өнімдеріне деген мемлекеттің сатып алу бағасының бүдан өткен төмендегі болмаған шығар. Мысалы, астық өнімдерінің өзіндік бағасының сегізден бір ғана, ал малшаруашылығында одан да төмен бө-лігі ғана орын толтырып отырды. Қазақстанда 1946 ж. бір колхоздың ақшалай пайдасы орташа 143 мың сомға, ал 1950 ж. шамамен 170 мың құ-рады. Соңдықтан, ауыл түрғындарының орташа айлык жалақысы бес-жылдықтың соңына карай (195Дж.) 40 сомға әрең жақындады. Заттай төлеуге келсек, тек колхоздардың 60 %-ы 1 кг астык (бір жұмыс күніне 1 кг астықтан берді), ал басқалары бүдан да төмен мөлшерде болды.

Сонымен, колхоз отбасыларының колхоздан алатын пайданың үлес салмағы аса жоғары болмады, кірістің 20 % ақшалай және 38 % астық-ты қүрады. Негізгі өмір сүрудің көзі үй жанындағы жеке шаруашылық-тары болды. Атап айтқанда, колхозшылар соның есебінен өздерін 88,4% сүт өнімдері мен қамтамасыз етті. Жеке шаруашылығындағы өнімдері сатудан түскен пайда әрбір ауыл тұрғындарынын ақшалай пай-да жиынтығының үштен бірін құрады.

Бұдан бұрын индустриализация жылдарында жолға қойылған өнер-кәсіптің даму стартегиясы күнделікті өмірмен жалғасып жатты. Сол ке-зендегі сыртқы қысымның қалыптан тыс ұлғаю жағдайына байланысты; Сталин қорғаныс комплексін және ауыр индустрияны («А»-тобы) дамы-тудың белсенділік негізін қолдайтын идеологияны ұсынды. Ал тұтыну товарларының өндірісіне («Б»-тобы) келетін болсақ, оның дамуы шын-дығында тежелінді, көсемнің айтуы бойынша «революция шығынсыз болмайды», жақсы тұрмыс жағдайына қарай ендірісті өркендету тек бо-лашақтың еншісіне қалды.

«Б»-тобы өнеркәсіптері жөне басқа да ресурстар империалистік қауіп туғызды деген қырғи-қабақ соғыс саясатына қызмет ете бастады. Елімізде ішкі және сыртқы саясатқа деген сыншыл бағыттың шарасыздығын пайдаланып, халыққа жайлы түрмас туғызудан гөрі басшылық орындар әскери парадтарда сес керсететін айбарлы техникалармен шаттану, индустриализацияның айғағы ретінде әсерлі керіністер арқылы керінбейтін коммунизмге бастайтын идеологиялық машина кейпін алға тартты. Бір сөзбен айтқанда пісіп-жетілген өнеркәсіпті қайта құру тізбегін жетілдіру орнына жеке адамның мақсаты бағытында еліміз шамадан тыс болат, шойын, қорғасын, кемір шығаруды жолғастыра берді. Қазақ-стан өнеркәсәбі осы саясаттың бірден-бер айқын бейнесі болды.

Бұл кезде республикамызда Қарағанды металлургия заводтының («Қазақстан Магниткасы» деп атады) кұрылысы басталды. Өскеменде қорғасын марыш комбинаты алғашқы өнім беріп, Балқаш мыс балқыту заводының ендірістік қуатын күшейтті. Жезқазғанда ірі мыс балқыту комбинат комплексі тұрғызылды. Қарағанды және Екібастүздың көмір кен орындары және т. б. қарқынды пайдаланды.

Осы жыддары Қазақстан аса ірі әскери-өнеркәсіпті комплекске айналды. Соғыс енеркәсібінің кең көлемде шаруашылық түрлерін қамтумен қатар Семей түбінде полигонның Балқаш келінің маңайынан ракеталардың, ал кейінене-Байқоңыр космодромы және т. б. құрылыс басталды.

Тұтыну заттарын ендіретін енеркәсіптер мелшері республикамызда шамалы болды. 1950 ж. кең байтақ Қазақстанда бар жоғы 65 жеңіл кә-сіпорын тіркелді, оның кебі революцияға дейінгі уақыттан бері келе жатқандар еді. Республиканың одақта келемді үлес салмағы мақта-матадан (0,1 %) және жүн (1,4 %), мақта, былғары, аяқ-киімдер (1,7 %) бол-ды.

Сонымен бірге, осындай ауыр жағдайда Қазақстан ғылымы дамуын жалғастырды. Қазақстанның Ғылым Академисы кептеген археологиялық жұмыстарды 1946 ж. Ш. Уәлиханов атындағы археология және этнография институтының археология бөлімімен бірігіп жүргізді. Археологиялык зерттеулердін орталығы осы уақыттардан кейін Алматыға ауыстырылып, қазақ археологая мектебінің ірге тасы қалыптасты. 1946 ж. түтастай Қазақстан археологиясының жаңа даму кезіңінің бастамасы болды.

Алғашқы археологиялык экспедиция академик Ә. Марғүланның басқаруымен Орталық-Қазақстандық археология экспедициясы болды. Бүл экспедиция қазіргі уақытқа дейін ежелгі Сары-арқаны жүелі түрде іздеу және зерттеу жүмыстарын жүргізіп келді.

Ә. Марғүланның экспедиция жүмысы территория көлемін ғана емес, ескерткіштерді зерттеудің кең хронологиялық диапозонымен ерек-шеленді. Экспедиция неолит және энеолит дәуіріндегі түрақтарды Анд-ронов және Беғазы-Дәндібай мәдениетіндегі мекендер мен молаларды, б. ғ. д. УІІ-І ғғ. салынған қүрлыстар, түрік уақытындағы қорғандар, ор-тағасырдағы қалалар мен елді мекендерді тауып алып, қазып тексеріс жүргізді Ә. Марғұланға орта ғасырда Орталық Қазақстан тек көшпенді-лер елі ғана емес отырықшы және қола мәдениетінін орталығы болған-дығын дәлелдеудің сәті түсті. Бүл жерлерден, Нүра және Сарысу алқап-тарынан, Алатау тауының етегінен қол өнеркәсібі, сауда және жер ен-деудің орталығы болған ортағасырлық мекендер мен қалашыктардың орындары табылды. Олар: жез, қалайы, күміс түсті металдары алу, бал-кытудың айрықша орын алғанын дәлелдеді.

40-шы - 50-шы жыдцардың соңында да археологиялык зерттеулер кең еріс алды. Олар Қазақстанның барлық негізгі аймақтарын қамтыды және әр түрлі хронологиялық, диапозондағы ескерткіштерді зерттеуге кірісті. Бүл жыддардағы ең маңызды жаңалықтары Қ&зақстанның оңтүс-тігінде, палеолит ескерткіштерінің, Іле өзенінің алқабындағы сак және үйсін қорғандарының, Сырдариядағы, жер астынан қазылған узынша куысты молалардың, Шардара шаткалы, Баба-Ата қамалының казбала-ры болды.

Ескерткіштерді зерттеумен қазақстандық ғылымдармен бірге Москва мен Ленинградтың атақты археологтары - С. П. Полетов, А. Н. Бернштам, С. С. Черников, В. С. Сорокиндер айналысты. 1946 ж. басталған Қазақстан археологиясының даму кезеңіндегі аса маңызды езіндік қорытындыны 1960 ж. шыққан кең көлемдегі археологиялык жұмыстар мен оның перспективалы жолдарын белгіленген Қазақстанның Археологиялық картасы жасалынды. 1956 ж. акпанында Москвада өткен КПСС XX съезінде, И. В. Сталиннің жеке басына табынуды жену жөнінде мәселе шешімін тапты. Бүл жерде Н. С. Хрущев пен оның жактастарынын И. В. Сталинге табынуға қарсы түрған жігер, табындылыктарын айта кету керек, себебі бүның арқасында өктемдік жүйе өз дегенінің сонына жете алмай қалды. Содан кейін саяси дүниеге өзгеіпе көзкарас және үстемелік басылды.

СССР-де өндіріс саясаты еліміздің басшыларының жеке шешімімен анықталып отырды, жарыс, нәтиже әр түрлі салалрдың базнесінің өсуі мен аңықталды (металлургия, көмір және темір кенін өндіру және т. б.). Сондықтан Г. Маленков ауыр индустрияға қарағанда жеңіл өндірісті, азық түлікті мол шығару мүмкіндіктері жөніндегі тезисін ортаға салды.

Эксковаторлардың алып қалақтары тың жерлерді қазып, жаңа кен өндірісі, қарърлер, жаңа заводтардың тутіндері қала маңында будақтап, қамалғандар топ-тобымен «химияға», жұмысқа аттандырылды. Елімізде бүрынғыдан да кеп кен, көмір, болат, шойын т. б. талап ететін «Комму-низм күрылысы» етек ала бастады.

1960ж. Қазақетанда 83 ірі өндіріс кәсіпорны тұрғызылып іске қо-сылды. Бүл уакытта Республикада отын-энергетика базасы дамуын бас-тады. Қарағанды көмір бассейінде оннан аса ірі шахта мен кен байыта-тын фабрикалар іске қосыла бастады. 1955 ж. Екібастүз 2 млн. тоннадан артық көмір (көмірді ашық түрде игеру тәсілі қодцанылады) берді. Осы жылдары Өскеменде су электростанциясы, Жезқазған мен Жамбылда жылу электростанциялары пайдалана бастады. Қарағанды және Шым-кент тағы басқада ЖЭО-ның (жылу электр орталықтары) қуатьш арттырды. Республикада электростанциясын өндіру екі еседен артық, оның ішінде су энергиясы бес есеге өсті.

1960 ж. қарай өндіріс өнімінің жалпы көлемі 1940 ж-ға қарағанда 732 % құрады. Осы жылы Ертіс химия-металлург зауыты қатарға қосылып, елімізде бірінші рет сирек элементтер мен сирек металлдардын өндірістік өнеркәсібінің түтас комплексін ретке келтірді.

1957 ж. еліміздегі Сокалов-Сарыбай кен орнының базасы тұрғызылды, ірі Жезқазған комбинаты өнімдерін шығара бастады. Атасу кен орнындағы кенмен Қарағанды металлургия комбинаты жұмыс істеуге кірісті.

Теміртау қаласындағы Қарағанды металлургия комбинатының кұрлыс бүкілодақтың жастар құрлысы болып жарияланды. Комсомолдық жолдама арқылы мұнда еліміздің түкпір-тукпірінен көптеген жастар келіп жатты. 1958 ж. Қазақстан магниткасында 25,5 мың адам, оның ішінде - бірнеше мың бозбалалар мен кыздар, кәмелеттік жасқа жетпегендер болды.

Жастардың сезімдерін саудаға сала отырып, жұмыс күшінен тапшылық көрмеген партия және кеңес қызметшілері, одан баска чиновник-басшылар қүрлыста еңбек жұмысын ұйымдастыруды алға тартқанымен, мәдени-тұрмыс және үй құрлыстарына өз деңгейінде көңіл бөлмеді.

Адамдар палаткада тұрды. Теміртау қаласының шығысында тұрып жатқан 31 мың құрылысшының бар болғаны 1300 ындық бір асханасы болды, бір мың адамға 3,5 аурухана төсегінен (жарақат алу құрылыста мөлшерден тыс асып кетті), мектеп партасы 55-тен, балабақшадағы орын 6-дан келді. Нан мен ауыз су тапшылығы жиі болып тұрды.

Н. С. Хрущев билік құрған кезде мемлекет бірінші рет түрғын үйге бетін бүрды. Оған дейін, миллиондаған адамдар коммуналдық (әрбір комнатада бір отбасы) үйлерде қыстырылысып тұрып жатқан болатын. Адамдардың тек аздаған бөлігі ғана сталиннін кезіндегі берік фунда-ментті сәулеткерлер колынан шыккан зәулім үйлердегі пәтерлерге қол жеткізген болатын. Құрлыстың жаппай науқанмен өріс алуы өте төмен арзанқол түрған үй жобаларын пайдалануға әкеп соқты. Қазіргі уақытта бүл шағын аудандар мен «Хрущев» мекендері (ескі) архитектуралык ес-керткішке айналды. Бірақ сол уақыттарда жаппай науқанмен және жыл-дам тұрғызылған құрылыстардың аркасында адамдар әз алдына жеке пәтерге көшуге мүшкіндік алды. Егер 1950 ж. Қазақстанда 2103 мын шаршы метр түрғын үй тұрғызылса, ол 1960 ж. — 7447 мыңға жетті.

1964 ж. қазанда СОКП орталық комитеті пленумының шешімдерін-де өткен реформаны дамытуда түған жаңа саяси бағыт белең алды.

1964 ж. қазанында СОКП ОК пленумында еліміз бен партияның басшылары ауыстырыдды. КСРО-ның жоғарғы саяси өкілдері Н.С. Хру-щевті орнынан тайдыруға дайындык жасаған.

1962-1969 жж. экономиканы реформалау саясаты 60 ж. ортасында ауыспалы кезеңдердің туғанын көрсетіп берді.

Қазақстан партия, кеңес үжымдарының жүмысында да елеулі кемшіліктер орын ала бастады. Өркөкіректік, менсінбеушілік, партия ұйымдары басшыларының коммунистердің құқтарын аяк асты етуі, орынды сынға қүлақ аспауы, кадр мәселесінде жершілдік пен ағайын туысқандық принципінің етек алуы-осының бөрі қалыптасқан басқару жүйесінің тетіктерін сол кезде-ақ босата бастады. Сөйтіп ол бүкіл еліміздегідей Қазақстанда да тоқырау және тежеу қүбылыстарының пайда болуы-на әкелді. Бұл жағдай шаруашылық және әлеуметтік басқару механизмінің жетілдіру жөніндегі түбегейлі шешімдерді іске асыруды талап етті.



  • Иллюстративті құрал: саяси карта, кестелер, тарихи құжаттар.

  • Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

  • Негізгі:
  • Әдебиеттер:


  1. Қазақстан тарихы. Көне заманнан бүгінге дейін. IV томдық. Алматы;1996,1999, 2002 ж.

  2. Қазақстан тарихы. Очерк. Алматы; 1993 ж.

  3. Артықбаев Ж.О. Қазақстан тарихы. Астана; 2000 ж.

  4. Абдакимов А. Қазақстан тарихы. Алматы; 1993 ж.

  5. Кузембайулы А. Абиль А. История РК. Астана; 2001 г.

  • Бақылау сұрақтары (кері байланыс)

1. Соғыстан кейінгі әлеуметтік өмір

2. Экономиканың даму деңгейі

3. Қоғамдық саяси ахуал

4. Ядролық полигондардың салынуы

5. Саяси репрессия

6. «Бекмаханов ісі»

7. «Лагерлік экономика»

8. Ғылым мен мәдениеттің дамуы.

Добавить документ в свой блог или на сайт

Похожие:

Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconҚарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген
Тақырыбы: Қазақстандағы жэс. Өлкедегі кеңестік мемлекет құрылысы. Жэс – тің әлеуметтік экономикалық нәтижелері
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconЖоғары оқу орнынан кейінгі білім беру орталығЫ
«Геоэкология және табиғатты пайдалану» кафедрасының мәжілісінде талқыланып, бекітілген
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconКафедра мәжілісінде талқыланып және бекітілген
Тақырыбы 3: днқ-ның зақымдалуы және репарациясы. Рнқ түрлері. Құрылысы және қызметтері
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген icon1 сағат-уақыт (узақтығы) Қарағанды 2011 Кафедраның әдістемелік жиналысында бекітілген
«Демографияның медико-әлеуметтік аспектісі. Қазақстан Республикасындағы демографиялық жағдай» тақырыбы
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconУақыты-1 сағ Қарағанды 2010 Кафедраның әдістемелік жиналысында бекітілген
Еуропа және Ресей елдеріндегі медицинаның дамуы мен студенттерді таныстыру. Ұлы шнайы ашылулар, француз материализмінің медицинаға...
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconСӨЖ – 30 сағат Шектік бақылау: 7 және 15 аптада
Оқыту бағдарламасы (syllabus) «Экономикалық теория» кафедрасының мәжілісінде, «Микроэко-номика» пәні бойынша оқу жұмыс бағдарламасына...
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген icon2 сағат- уақыт Караганда 2010 Кафедраның әдістемелік жиналысында бекітілген
Мақсаты: Отандық экономиканың нарықтық қатынасына өтуінің сипаттамасы. Меншік формасының өзгерісін қарастыру. Нарықтық экономика...
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconКафедраның отырысында талқыланған және бекітілген
Оқытушылардың басқаруымен студенттердің өзіндік жұмысына әдістемелік нұсқау №4
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconКафедраның жиналысында бекітілген 29. 08. 2011. №1 Хаттама
Мақсаты: Комплексті қосылыстар, олардың қөұрылысы және биологиялық маңызды өкілдерінің табиғатын қарастыру
Қарағанды 2010 ж Кафедраның мәжілісінде талқыланып бекітілген iconКафедраның әдістемелік жиналысында бекітілген
«Электролиттер ерітінділердің электрлі еткізгіштігі. Организмнің сүйықтықтары мен тіндері екінші текті өткізгіштер ретінде. Кольрауш...
Разместите кнопку на своём сайте:
Библиотека


База данных защищена авторским правом ©kk.docdat.com 2013
обратиться к администрации
Библиотека
Главная страница